16 juli 2024 – De Veerdaagse

Vandage is de Veerdaagse van Nijmegen begönn. Mear dan viewnveertigdoezend leu doot er an met! Gen wonder dat dit oaweràl zeet op het ni’js en in de kraante. Um de wanderlaars te helpn um un juusten trein te nemm, he’w bie oons op het waark de peronbrödn hiervuur annepast. Vuur de bestemming Nijmegen steet er nò un pupke op dat un wandelaar met waandelstok mut vuursteln. Dan weet de doezenden leu oet het boetnlaand (die gen Nederlaands könt leazen) ok direct dat ze in’n goein trein zit.
Ik binne beni’jd hoe de brödn der ankommenden vri’jdag oetzeet at het waandeln achter de rugge is en de Veerdaagse feesten begint. Zo’l der dan un glas beer opstoan? Of zol dit bezwoarn opleawern? Ik heb àl vaste un vuurbeeld emaakt…

6 juli 2024 – Op hoes an

Noa un leste blik op pension “Da Vito”, woe’w de leste twee dage hebt esloapn, stapt wie in un auto um noar hoes te gaan. Nog un kleine 600 kilometer te jaangn en dan bi’w zu hause! Het was un mooie vakaansie in Pooln en Duutslaand woe’w völle ezeen en edoan hebt. Kortom, de kommende tied he’w neurig um oet te rössen…

Oons verblief in Greifswald: neet luux mear wàl good.
Un proemnboom thoes zit vol met proemn. Dat wordt de kommende wekkn völle proemn etn! Hier àlvaste de link vuur de receptn: kokn met proemn

5 juli 2024 – V1 en V2

Vandage bi’w noar Peenemünde èwes, de plaatse woer de Duutsers in’n oorlog de V1 en V2 ontwikkelden. Het was toen un groot militair complex woer doezenden leu (ok dwangarbeiders en gevangen) waarkn an het ni’jste oorlogstuig. In 1943 wörn dit àl vakkundig duur de RAF platbombardeerd en noar’n oorlog is alles wat lös zat duur de Russen mettenömn noar Ruslaand. De gebouwn (behalve de energiecentrale) hebt ze toen compleet esloopt, zodat dit neet opni’js kon wörn gebroekt.
Mear er is nò wier un museum van emaakt met ondermeer helpe van de “vrieden van vliegveld Twente” (genne schrieffoute van mie). Dat leazen wie op un brötje bie un V1.

Noa de tied bi’w nog eawn noar het strand éwes. Wie monn de Oostzee natuurlijk wàl eawn veuln en preuwn…

Wie konn oons neet vergissen woer da’w warn…
Dizzen tekst van Kant kwamn wie ok nog teangn. Natuurlijk he’w dit direct noar de zönne versteurd.
De oole energiecentrale is in’n oorlog èbouwd (vuur de productie van zuurstof vuur de V1 en V2 raketn) en is tot 1991 in productie ebleawn.
De koln vuur de centrale wörn met bootn via de Oder annevoerd en wörn doarnoa via un grootn transportbaand noar de centrale vervoerd.
Un V1 worn met behulp van un soort gliebaankatapult offeschötn. Doar bint ongeveer dartigdoezend V1’s produceerd. In Wierdn stön un lanceerinstallatie in’n Haarbos. De V1’s wörn doar richting Antwerpen offeschötn.
De V2 was de eerste echte rakette. Doar bint er oongeveer 3000 van offeschötn richting Londen en aandere deeln van Engelaand. De Duutsers harn hiervuur zelfs mobiele lanceerinstallaties ontwikkeld.
De ni’jste toepassing van de V2…
Mijmerend op het dak van de electiciteitscentrale…
Un ijsco-kearl is met de tied mettegoan…
Het goudgele strand van de Oostzee.
Aaltied mooi: de vrouwe en ikke…

4 juli 2024 – Greifswald

Vandage he’w Pooln verloatn en goa’w noar oonze leste stop in dizze vakaansie: Greifswald in Duutslaand. Dit is un oole Hanzestad den helemoal in het oosen an de Oostzee lig. Oons verblief in Greifswald begun met reangn (doar wo’j ok neet ech blie van) mear eawn later kloarn het op en ko’w de stad verkenn. Oonze conclusie: Un heel mooie stad met völle oole gebouwn. De meuite weard! De foto’s loat het zeen.

Het Braugasthaus stamf oet de tied van de Hanze. Ie munt er good könn etn!
Ik heb ok nog het Jacobspad eleupn (mear vuur vief meter, mear toch, het was un louterende tocht…).
De oole haven van Greifswald.
De vismaark met beelden.Zo’j zo un paling mönn vangn?
Un dom is un heel mooi vuurbeeld van de Duutse baksteengothiek.
Mooie kluurn!
Keunszinnig: De vrouwe in’n Dom
Apat um te weatn dat de Zweden hier in Vorpommern ok un tied de baas bint èwes (noa 1648). Het academiegebouw van de universiteit wörn duur de Zweden ebouwd.
Prachtig gerestaureerde universiteitsgebouwn die nog steeds in gebroek bint.
Un duurkiekje op de kaarktoorns van Greifswald.

3 juli 2024 – Waandeln in Duutslaand

Wie bint in Pooln op vakaansie mear wie bint vandage in Duutslaand èwes. Doar he’w un lekker stukke èwaandeld. Net oawer de greanze, bie het dorpje Penkun ha’w via Komoot (un app op de telefoon) un route eveundn, dus den he’w eleupn. Het was un mooie route dwars duur het boernlaand van Vorpommern. Wie leupn langs de koolzoad-, tarwe- en gasteveeldn. Oonderweg zaggen wie völle vlinders, krönn (kraanvogels) en ok nog twee rean. Volgens mie ków ok nog spoorn van wolven zeen op de zaandweangn woe’w op leupn, mear dat is neet helemoal zeker. Wat wàl zeker is, is dat ze hier fleenk las hebt van wolven. Wie zaggen grote hoge hekn um de boerderi’jn en ok nog de neurige anplakbiljetn. Kloarbliekelijk geet de introductie van de wolf hier net zo gemakkelijk as in Nederlaand…

Un mooie oole kaarke in Penkun
Het menu van de dag bestön oet un Riesencurrywurst…
Gezellige oole Oost-Duutse flats met dito balkons…
Prachtige vakaansie huuskes op camping “De roestbroene kettn”…
Wandelen over ‘s Heeren wegen
Grote veeldn met tarwe en gaste.
Un groot veeld met weelde bloomn
Dit sprek vuur zichzelf: wolven et gen grös!
Un anti-wolvenhekke met stroomdreu
Het idyllische openluchtmuseum was neet lös: het bestön vuurnamelijk oet oole meuk
An het eane van de route kwamn wie dit restaurant teangn
Dzięki! (of op zie Duuts “Prost”)

2 juli 2024 – Stettin of Sczcecin

Un Poolsen naam van Stettin is Sczcecin, mear dat leawert vuur mie àl probleemn op um te leazen, loat stoan um oet te sprekn. Vandoar dat ik leever un Duutsen naam Stettin hantere.

Wie hebt vandage un roondwandeling duur Stettin èmaakt an de haand van un rooie liene op de groond den duur de hele oole stad is eschilderd. Zo kom ie langs alle bezienswaardigheden van dizze stad. Stettin hef gen geconcentreerd oold stadscentrum mear alle oole gebouwn stoat duur het hele centrum verspreid. Rean is dat Stettin in’n oorlog vuur un groot gedeelte is verwoest (ongeveer 65% was kapot eschötn en plat bombardeerd). Völle van die “oole” gebouwn bint noa de tied wier opni’js ebouwd. Dat is volgens oons heel good elukt. Ok qua ni’jbouw zee’j dat hier völle gebuurt. Zelfs het Riessense Vastbouw hef hier un eengn vestiging.

Wat mie vandage is bie èbleawn is dat er noa’n oorlog un de-germaniseringsactie duur de Poolse regering wörn oetevoerd. Niks mog mear an Duutslaand herinnern, want Stettin was nò Pools. Alle Duutse monumenten monn der an geleuwn en wörn verwijderd. Hetzelfde geeldn vuur Duutse weenkels, kaarkn en Duutse begraafplaatsen. Alles mog weg. De grafstene van de begraafplaatsen wörn zelf gebroekt um de weangn te verharn. Alles was alleanig mear Pools. Gelukkig bint ze doar de leste joarn (noa 1989) van teruggekömn en wordt ok wier de Duutse geschiedenis van Stettin verteeld en bewaard. En doar ko’w vandage wier van geneetn.

De rooie liene de’w vandage volgen
Un kaarke met un “glow in the dark” plafond.
Het “ni’je” stadhoes oet eind 19e eeuw is weer un prachtig vuurbeeld van Duutse baksteenarchitectuur. Zie konn toen wàl bouwn!
Het “oole” stadhoes. Waarschijnlijk is dit ok wier opni’js oppebouwd noa’n oorlog. Zie hadn wàl probleemn met rechte lien’n …
Dizze gevels zeet er heel oold oet, mear stamt oet de joarn 90…
Het moderne muziektheater van Stettin
De Koninklijke Poorte stamt oet 1726
In Pooln wordt nog völle begreawn. Ie zeet doarumme best wàl völle steenhouweri’jn die reclame maakt vuur eure grafstene.
De 3-0 is net èscoord. Live op de Poolse televisie. Ik kon der gen bal van verstoan, alleanig de naamn van de Nederlandse spöllers. En doar he’j toch genog an?
Oons appartementncomplex. Het was ter froai rustig noa de 3-0 overwinning van Oranje op Roemenië (alleanig un paar verdwaalde Nederlanders…)

1 juli 2024 – Kromme beume

Oonderweg van Poznan noar Stettin (in het noordn van Pooln) he’w vandage un bos met kromme beume bezoch. Volgens tinternet is dit is ene van de “ie munt dit absoluut zeen” dinge in Pooln. Het kossen oons knooin um dit bos te veendn umdat het un klein bos is wat neet good is annegeawn op de kaarte. Ok het noavroangn bie leu oet de buurte leawern onduudelijkheid op umdat ze vuur un trein (het bos lig vlak bie un spoorliene) “poef poef” gebroekt in plaatse van “tjoek tjoek”. Tja, veendt het dan mear. Gelukkig bi’w der met oonze boetngewone opsporings-kwaliteitn toch èkömn en toen pas zaggen wie oaweràl bordjes an de beume die noar het bos verwiest…
De beume bint in 1930 èplaant en het is nog steeds onduudelijk woerumme dat ze zo krom bint. Un een’n zeg dat dit bewust duur de leu is edoan en un aandern zeg dat dit duur un sneeuwstorm is gebuurd. Wat het ok is maakt oons niks oet, het is biezeunder dat de beume der nog stoat. Dus moch ie nog un mooi stukn krom hoolt neurig hemn (steet heel mooi an de muure), dan mu’j mie dat eawn loatn weatn. Ik weet un good adresje…

Kromme beume…
Rechte beume…
Dree verschillende richtingsanduudingen um noar het bos met de kromme beume te goan. Gelukkig bi’w neet verdwaald…
Oonderweg mo’w nog eawn duur Duutslaand.
En van Duutslaand mo’w wier naor Pooln.
In de buurte van Stettin steet un gigantisch magazien van Amazon. Hier komt dus de pakjes vandan die’j besteld.

30 juni 2024 – Deepe en duustere wouden

Wie hebt vandage wier un barre wandeling emaakt duur de deepe en duustere Poolse wouden. Het was vandage 35 groadn, en wat köj dan better as de schaa van het bos opzeukn? Dizze hitte is neet an oons bestead. Het grötse gedeelte van de 12 kilometer lange wandeling gung roondom un groot meer, dat was onstoan duur gletsjers in de iestied. Oonderweg zaggn wie natuurlijk völle beume, weinig Pooln en ok völle spoorn van weele vaarkns. Misschien un idee um de volgende keer un barbecue met te nemn?

Dizze beume hadn nate veute…
De paden op, de lanen in, vooruit met ferme pas…
Dit meer is ontstoan in de Iestied duur de terugtrekkende gletsjers
Dizze grote keie passe net neet in’n kattnbak van’n auto…
Un oole Duutse gistfabriek oet begin 1900. Het is oppetrökn in de vorm van un kasteel, dat was toen in de mode bie de architectn.

29 juni 2024 – Boswandeling

Noa alle stadsbezichtingen is ok wàl un keer lekker um in’n bos te waandeln. Vuural met dizze temperatuurn van 30 groadn is het in un bos better oet te hooldn dan in de bebouwde kom.
Wie bint goan loopn in het Wielkopolski nationaal park in de buurte van Poznan. “Wielkopolski” beteaknt “Groot-Polen”. Dat döt mie dan wier deankn an de nationalistische teneur van de expositie van gistern. Mear het loopn was ter vandage niks meender umme. Miln in’n bos kwamn wie un oetzichtoorn annex mausoleum teangn van un rieke Duutse femilie die vrogger hier de baas was. De familie is ter neet meer (iets met’n oorlog) mear un toorn steet er nog aaltied. Zie zengt dat het hier spookt met de geesten van de oawerleadn Duutsers.
An’t eane kwamn wie nog langs het Lageveld van Poznan. Helaas ha’w de zwemkleere neet met ènömn, want aans ha’w ok nog könn zwemn. Ik weat neet of de Pooln hier zo blie met warn èwes…

Welkom!
Un mooi rech pad um te waandeln
Oaweral in’n bos zee’j spoorn van weelde vaarkns
Grote veeldn met tarwe
Un mausoleum met oetkiektoorn miln in’n bos
Het oetzich boangn in’n toorn oawer de omgeving
Het Poolse Lageveld