30 juni 2024 – Deepe en duustere wouden

Wie hebt vandage wier un barre wandeling emaakt duur de deepe en duustere Poolse wouden. Het was vandage 35 groadn, en wat köj dan better as de schaa van het bos opzeukn? Dizze hitte is neet an oons bestead. Het grötse gedeelte van de 12 kilometer lange wandeling gung roondom un groot meer, dat was onstoan duur gletsjers in de iestied. Oonderweg zaggn wie natuurlijk völle beume, weinig Pooln en ok völle spoorn van weele vaarkns. Misschien un idee um de volgende keer un barbecue met te nemn?

Dizze beume hadn nate veute…
De paden op, de lanen in, vooruit met ferme pas…
Dit meer is ontstoan in de Iestied duur de terugtrekkende gletsjers
Dizze grote keie passe net neet in’n kattnbak van’n auto…
Un oole Duutse gistfabriek oet begin 1900. Het is oppetrökn in de vorm van un kasteel, dat was toen in de mode bie de architectn.

29 juni 2024 – Boswandeling

Noa alle stadsbezichtingen is ok wàl un keer lekker um in’n bos te waandeln. Vuural met dizze temperatuurn van 30 groadn is het in un bos better oet te hooldn dan in de bebouwde kom.
Wie bint goan loopn in het Wielkopolski nationaal park in de buurte van Poznan. “Wielkopolski” beteaknt “Groot-Polen”. Dat döt mie dan wier deankn an de nationalistische teneur van de expositie van gistern. Mear het loopn was ter vandage niks meender umme. Miln in’n bos kwamn wie un oetzichtoorn annex mausoleum teangn van un rieke Duutse femilie die vrogger hier de baas was. De familie is ter neet meer (iets met’n oorlog) mear un toorn steet er nog aaltied. Zie zengt dat het hier spookt met de geesten van de oawerleadn Duutsers.
An’t eane kwamn wie nog langs het Lageveld van Poznan. Helaas ha’w de zwemkleere neet met ènömn, want aans ha’w ok nog könn zwemn. Ik weat neet of de Pooln hier zo blie met warn èwes…

Welkom!
Un mooi rech pad um te waandeln
Oaweral in’n bos zee’j spoorn van weelde vaarkns
Grote veeldn met tarwe
Un mausoleum met oetkiektoorn miln in’n bos
Het oetzich boangn in’n toorn oawer de omgeving
Het Poolse Lageveld

28 juni 2024 – Poznan

Vandage ha’w un bezeuk an de oolde binnstad van Poznan op het programma stoan. Poznan was vrogger de hoofdstad van Pooln en later un belangrieke stad (Posen) vuur de Duutsers. Dit resulteern in mooie versierde huze, un prachtig oold stadhoes en un allerearsen kathedraal van Pooln. Dat he’w vandage allemoal eawn good bekekn!
Bie het stadhoes zoln der bie de klokke twee mechanische bökke um klokslag 12 uur noar boetn hen komn um de köppe teangn mekaar te stootn. Helaas, duur un technische storing hadn ze der gen zin in. Dizze mededeling zaggen wie natuurlijk pas later, zoda’w um 12 uur de hele tied vuur niks hebt stoan te kiekn woer de bökke nò bleawn…

Un kathedraal he’w ‘s middaangs bezoch. Un imposant en groot gebouw oet de darteende eeuw den is ebouwd met alleanig bakstene. Doar monn der heel wat vuur wörn ebakn. De Verenigde Poznaanse Baksteenindustrie hef hier decennia laank good an verdeend, want zonne kaarke is ok neet in één joar kloar.
Bie un expositie oawer de geschiedenis van’n kathedraal völ oons op dat dit nog wàl slim nationalistisch was. De beschrievingen gungn oawer dappere en grote Poolse koningen die de vijanden van het Poolse volk bestreen, heldhaftige Poolse strieders teangn de rest van de wereld, het grote en belangrieke Pooln dat steeds te lien har van oonderdrukkers, e.g.z.m.w.
Tjà, dan bi’w as Nederlaanders toch iets nuchterder. Ie mangt wàl trots wean op oen laand, meat het mut er neet te dikke oplingn. Doar hoold wie neet van! (a’w un voetbal mear wint…)

Het oole stadhoes van Poznan
De bökke van’t stadhoes hadn mechanische probleemn. A’t doar mear bie blif…
De gekluurde huuskes op de grote maarkt van Poznan
De groote maarkt
Dizze jongns konn mooi spöln!
Buig- en strekoefeningen in de stroatn van Poznan. Ik doo het hum neet zo noa…
Un kathedraal van Poznan is un earsen van Pooln. Vrooger in kalkzandsteen, mear no in baksteen oettevoerd.
Het is allemoal goold wat er bleenkt
Nog gaauw eawn wat kilo’s illegaal vuurwaark innesloan…

27 juni 2024 – Van Wroclaw noar Poznan

Wie goat vandage van Wroclaw noar Poznan ofwàl zoas de Duutsers zengt, van Breslau noar Posen. Het is ongevear twee en een half uur jaangn en met’n kapotn airco in’n auto (de’w àl joarn neet loat maakn) lik het wàl eens zo lange duurn. Mear wie bint er ekömn en zit nò in un moderne flat in nè boetnwieke van Poznan. Wat mie opvaalt is dat de appartementn hier van alle luxe bint vuurzeen. Doar is hier gen sprake van oole meuk. Nee, alles is ni’j en modern. Modern interieur in oonze appartementn, luxe televisies, en ok bie de winkels en restaurants köj bievuurbeeld oaweràl contactloos met de telefoon betaaln. Dat is in Duutslaand wàl aanders. Doar zaggen wie op Airbnb bievuurbeeld alleanig mear huuskes stoan met un interieur oet de joarn 70 of 80. Aarg mooi aj van retro hoold, mear wie geewt toch de vuurkuur an iets oet dizze tied.
Vuur wat betreft het etn zit wie hier good in dit gedeelte van Poznan. Op tien minuutn loopn zit hier un kleine wieke met un antal leuke restaurants. De keuze is neet meuilijk wa’w de kommende dage goat etn…

Oons appartement in Wroclaw
Oons oonderkomn in Poznan
Zunsoondergaank in Poznan. Ie zoln der zo un gedich oawer könn maakn…
Un stukn oold Poznan woe’j lekker könt etn
Dizzen auto koomp neet vear met veer lekke beände. Zolle doarumme op de invalidenparkeerplaatse stoan?

26 juni 2024 – Friedenskirche in Jawor

In Jawor steet de Friedenskirche den in 1654 is ebouwd. Dit was noa ofloop van’n 30-joarigen oorlog (vrede van Westfalen in 1648) woer oondermear wörn tooestoan dat de protestaantn in Silezië dree kaarkn moggen bouwn. De kaarkn mochen neet in het centrum van de stad stoan, mochen gennen toorn hemn en mochen alleanig wörn emaakt van stro, hoolt en leem. Het mos vuur iederene duudelijk wean dat het protestantse geleuve inclusief de kaarkn, van inferieure kwaliteit was. Mear de dree kaarkn bint ebouwd met dizze middelen en zie stoat er nog steeds. Zie bint zo mooi ewörn dat ze zelfs op de Unesco Werelderflieste stoat.
Het interieur van de kaarke in Jawor besteet oet heel völle beschilderde paneeln, prachtig hooltsniewaark, un riek versierdn preakstool, un groot mooi örgel etc.
De kaarke in Jawor har plaatse vuur 5500 leu, vandoar de veer galeri’jn . Doar wordt nog steeds kaarke eheuln mear de gemeente is ekreumpn tot 40 leu. Ik heb beklag met dizze leu want un joarlijksen actie Kerkbalans zal hier heel wat munn opbrengn vuur het oonderhoold van de kaarke…

Noar un onmeunigen wafel met slagroom en fruit te hemn nuttigt in het centrum he’w ‘s middaangs un stukn eleupn bie’n Mysliborski kloof. Het was knap waarm!

Un toorn van de kaarke moch pas in 1770 wörn ebouwd,
Het mooie interieur van de kaarke met de veer galeri’jn met beschilderde paneeln
Un preakstool. Heel wat oetbundiger as bie oons n Eanter…
Un verdwaaldn kaarkgangster…
Luther hooldt oe good in de gaatn…
Un vuurbeeld van un beschilderd paneel van de eerste galerie.
Dat is zekers gen klein wafeltje. Super gezoond want hee zit boordevol met fruit en slagroom
‘s Middaangs heẃ un stukn eleupn bie’n Mysliborski kloof. Het was knap waarm!
Dizze tweekluurige bloome het un Pearsken hengel, ok wàl hooltkoo-tarwe eneumd. Het is un halfparasiet want hij tapt zien voedsel of van boomwortels of van wortels van struuke. De eigenlijke bloome is gel, en het pears bint de schutblaan.

25 juni 2024 – Fürstenstein en Groß Rosen

Alhoewel wie in Pooln bint, zee’w hier nog völle Duutse naamn. Zo bi’w vanmorn noar Schloss Fürstenstein èwes, op zien Pools “Zamek Książ”. Volgens tinternet is dit één van de mooiste kasteeln van Pooln, dus dat mo’w wàl eawn bekiekn. En inderdoad, het is un alleraardigst optrekje wat ze doar in de loop van de joarn hebt èbouwd. Het beheurn un adelijke rieke famlie too, één van de riekste families ter wereld, mear de leste verbouwing den mear leefst 14 joar duurn zorgen der wàl vuur dat het hele spul failliet ging. Mear gelukkig he’w het kasteel nog um te bezichtigen.

In’n middag bi’w noar het vuurmalige concentratiekamp Groß Rosen egoan. Dat lea in’n oorlog nog in Duutslaand, mear lig nò op Pools grondgebied. In totaal bint hier 125.000 leu gevangn eheuln. 40.000 van eur hebt het kamp neet oawerleawd…
Groß Rosen wörn beschouwd as één van de wreedste kampn van de Nazi’s. Dur mos hier ontzetten hard wörn ewaarkt in de steengroeven. Ok Siemens en Blaupunkt hadn hier un eigen waarkplaatse woer de gevangenen electrische apparaatn maakn.

Het meeste van het kamp is inmiddels esloopt, mear de oawerblievselen bint good restaureerd en wordt heel keurig oonderhooln. Zo da’w dit neet verget!
De vrouwe kreeg ondaanks de hoge tempertuurn, kippnvel van alles wat ze zag en leazen oawer wat zich hier hef offespölt…

Un alleraardigs optrekje met bievuurbeeld 32 kachels. In’n weenter wörn der elken dag twee wagons an koln verstolkt
Pas op un ofstaand kriej un indruk van de grötte van’t kasteel.
Prachtige tuinen met begoniaatjes en pearske mexicaantjes…
Un klimop mag wàl un keer wörn esneuid.
Ok hier stön op de poorte “Arbeit macht frei”.
Un dooin boom met grafmonumenten van leu oet verschillende laandn die hier bint ummekömn
Un klokntoorn was het enige apparaat wat hier in’n oorlog nog un vreendelijk geluud gaf vuur de gevangenen. Helaas was de anleiding um de klokke te luudn vake gen good teakn…
Het hele concentratiekamp was omheind met takkedroad oonder hoge spanning. Niemand mog ontsnapn,

24 juni 2024 – Wroclaw

Wie hebt vandage Wroclaw onveilig emaakt. Allerears bi’w s’morns noar het Poolse Panorama Medag egoan. In un roond museum haank un groot panorama schilderi’je dat de slag bie Raclawice vuursteelt. Dat was un veeldslag in 1794 (wee’j nog?) tusken de Pooln en Russen den duur de Pooln is ewönn. Vuur de Pooln is dit een nationalistische gebuurtenis van groot belang. Wie konn dan ok alleanig met gepaste eerbied dit museum bezeukn.
Noa de tied bi’w duur de oole binnstad van Wroclav eleupn. In’n oorlog is ongeveer 70% van het toenmalige Breslau kapot èschötn duur de Duutsers en en de Russen. Zie neumn het toen Festung Breslau, den neet mog valn. Dat is wàl gebuurt en de Russen hebt dan ok heel völle kapot emaakt van de stad. Noa’n oorlog is dit heel laankzaam wier oppebouwd. Pas noa de joarn 80 wörn der vaart met de restauratie emaakt.
Rechtervoort is Wroclav un moderne stad woe’j van alles könt doon en van alles könt zeen. Umdat er zovölle brungn oawer de Oder bint, neumt ze het ok wàl het Venetie van Polen, mear ik geawe de vuurkuur an het Giethoorn van Pooln. Het meeste is wier mooi gerestaureerd, en ie waant ie dan ok direct terugge in de tied van de Hanze. Gelukkig is de riolering wàl met de tied mettegoan…

Het panorama van de slag bie Raclawice.
De grote maark is één van de grötse pleinen van Europa
Toevallig was ter vandage un officiële opening van het mid-zomer feest (zoonder grösmeaierrace…)
Dizze twee huze neumt ze Hans en Grietje. Ik weet neet wie Hans of Grietje vuursteelt.
Het oole Roadhoes van Wroclaw. Doar könt ze in Riessen nog un vuurbeeld annemn.
De zwatte madonna in de Sint-Elisabethbasiliek
De Tumski brugge stamt oet 1889 en is bekeand vanwege alle slötjes die er an hangt.
Dizze nonne was drok an het schonemaakn, mear is kloarbliekelijk neet ech tevrean met het resultaat.
De bloomn in de botanisch tuinen bleuin volop!
Dit was un vleisettende plaante. Ie munt er dus neet met de vingers anzittn…

23 juni 2024 – Doar geet’t hen!

En doar geet’t hen! En woerhen? Noar Pooln, oonze vakaansiebestemming van dit joar. Het is mear acht uur jaangn, mear dan bi’j in un compleet aander laand met un taal woe’j niks van begriept. Wie goat allerears noar Wroclaw, un stad in het zuud-westen van Pooln, den vrogger bekeand stön oondern naam “Breslau”. Het was vuur’n oorlog nog un Duutse stad en in de 19e eeuw was dit de op tweenao grötste stad van Duutslaand (noa Berlien en Hamburg). Noar’n oorlog wörn dit stukke Duutslaand oonderdeel van Pooln. Heel Pooln scheuf toen un stukke noar leenks op. Alle Duutsers wörn toen verdreawn en doar moch niks mear an Duutslaand herinnern. Alles wörn verpoolst. De ni ‘je bewoners kwamn oet miln- en oost Pooln en harn dus ok niks met Duutslaand te maakn. Gelukkig is ter de leste joarn wier mear belangstelling vuur de Duutse geschiedenis en wordt dit ok zichtbaar emaakt in de stad.
Wroclaw is nò un grote moderne stad met ongeveer 650.000 bewoners en hef un universiteit. Volle jonge leu dus die ok good Engels könt sprekn. Gelukkig, want dat Pools krie’j neet oetn moond. De maneere àl hoe’j Wroclaw munn oetsprekn: “Vrotswaf”. Doar köj toch gen touwe an vasteknöpn? Ofwàl “Nie można z tym wiązać żadnych sznurków?”…

Oonderweg bie Berlien: mu’w ofsloan of rechtduur goan?
De binnplaatse van het appartementencomplex woe’w verbliewt. Het is un betje un pröttel…
Un mooie fontein an de boetnkaante van de oole stad.

22 juni 2024 – Zeet de keals

Wie harn vanaongnd un feestje van ne oole buurvrouwe, Zo a’j wàl vaker zeet bie feestjes warn de bökke netjes van de sikke èscheidn ofwàl de vroule zatn binn an’n advokoat met slagroom en de keals zatn boetn an’n beer. Duudelijk un moment van ontspanning vuur iederene. Noa ofloop begeent het leawn van alndag wier en zeukt de bökke wier netjes eure sikke op met as thema “jaagieofjaagikke?”…

20 juni 2024 – Surfen

Met de NS ha’w vandage un team-oetstapje noar Den Haag. Het was dizze keer het nuttige met het angename verenigen: ears un vergadering oawer’t waark en doarnoa surfen op de Noorzee gevolgd duur un barbecue. De foto’s van de vergadering za’k oe mear neet laotn zeen (saai….), de foto’s van het surfen warn des te opwinderder en zee’j hieroonder. Jammer dat de selectie vuur de Olymische Spöln àl is èwes, aanders ha’w zo met könn doon….

Dizze boot hef as opschrif datte geschikt is vuur visken, roondvaartn en zeebegrafenissen. Nó zit ik mie alleanog of te vroangn hoe dat geet. Stel da’j ebookt hebt vuur un roondvaart woe’j ok goat visken. Wo’j dan noa ofloop gewoon oawerboord ekiepert? ….